اسلام بر مسيحيت وارد شد ، اشاره مىكند و مىگويد : « با يك نظر سريع به نقشه‌اى كه اخيراً آقاى « ژ . دويليه » استاد دانشكدهء حقوق « نولوز » ضمن انتشار حاصل زحمت زياد و پرفايدهء خويش نشر كرده روشن مىشود كه چگونه مبلغينى از ايالت كلده به كشورهاى مديترانه و درياى چين رفته و تا هندوستان جنوبى و تبت و كشور مغولستان ، عدهء زيادى را به دين مسيح درآورده‌اند . اين تبليغ در ميان كشورها نشده بلكه در ميان ملل صحراگردى به عمل آمده است كه هر روز در يك كشور به سر مىبردند . به اين طريق دين مسيح در اين نقاط بسيار دور تا قرن سيزدهم هنوز پابرجا بود و هنگامى كه مبلغين « فرانسيسكن » از قبيل « ژان دوپلان كارپن » و « روبروك » و مسافرينى مانند « ماركوپولو » به آن كشور مسافرت كردند ، آن را در حال حيات يافتند . در ميان اردوهاى سيار رؤساى طوائف مغول كه به دنبال پيروزى به طرف مغرب روان بودند و هنوز دربارهء اختيار اديان مختلفى مانند بودايى و مانوى و اسلام كه در ميان راهشان بود ترديد داشتند ، مذهب نسطورى طرفدار زياد پيدا كرد و هنگامى رسيد كه احتمال مىرفت تمام رقباى خود را شكست دهد . قبول دين اسلام از طرف مغول ، شكست بزرگى براى مسيحيت در اين نواحى بود . » « 1 » در زمان خسرو پرويز ، مسيحيت در ايران بيش از هر وقت ديگر قوت گرفت . بسيارى از نزديكان شاه كه از ايرانيان اصيل بودند عيسوى شدند . چنان كه مىدانيم خسرو پرويز در اثر قيام و انقلاب بهرام چوبين ، سردار معروف ايرانى مجبور شد ايران را ترك كند و به رقيب قدرتمند خويش « موريكيوس » قيصر روم پناه ببرد و از او استمداد كند و با دادن امتيازاتى به او و با كمك او به پايتخت برگردد . گويند خسرو در مدتى كه در روم مانده بود تمايلى به مسيحيت پيدا كرده بود . كريستن سن مىگويد : « موبدان چندان از بازگشت خسرو كه در سال 581 ميلادى اتفاق افتاد شادمان نشدند ، زيرا كه اين پادشاه از روم اين ارمغان را همراه داشت كه

--> ( 1 ) . همان كتاب ، ص 218 و 219 .